हॉर्मुझ हल्ल्याबाबत ट्रम्प यांच्या ‘मूर्ख उल्लंघन’ टिप्पणीनंतर काही तासांनंतर अमेरिकन सैन्याने इराणवर हल्ले केले.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून प्रवास करणाऱ्या व्यावसायिक मालवाहू जहाजावर ड्रोन हल्ल्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी युद्धविराम कराराचे ‘मूर्खपणे उल्लंघन’ केल्याचा आरोप तेहरानवर केल्याच्या काही तासांनंतर अमेरिकेच्या सैन्याने शुक्रवारी इराणवर ताजे हल्ले केले.इराणने धोरणात्मक जलमार्गातील व्यावसायिक जहाजांवर चार एकतर्फी हल्ला ड्रोन सुरू केल्यानंतर नवीनतम लष्करी कारवाई झाली. सिंगापूरच्या ध्वजांकित मालवाहू जहाज एम/व्ही एव्हर लव्हलीला एका ड्रोनने धडक दिली, त्यामुळे नुकसान झाले परंतु कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. हे जहाज ओमानी किनारपट्टीवर आपला प्रवास सुरू ठेवण्यास सक्षम होते.ऑपरेशनची पुष्टी करताना, यूएस सेंट्रल कमांड (सेंटकॉम) ने सांगितले की हल्ल्याला प्रत्युत्तर देण्यासाठी अमेरिकन विमानांनी इराणी क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन स्टोरेज सुविधा तसेच तटीय रडार साइट्सना लक्ष्य केले.CENTCOM ने एका निवेदनात म्हटले आहे: “यूएस सेंट्रल कमांड (CENTCOM) च्या सैन्याने 26 जून रोजी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जात असलेल्या व्यावसायिक जहाजावर काल केलेल्या हल्ल्याला शक्तिशाली प्रत्युत्तर म्हणून इराणवर हल्ले केले.”सिंगापूरचा ध्वज असलेले जहाज ओमानच्या किनाऱ्यालगत हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून बाहेर पडत असताना इराणने एम/व्ही एव्हर लव्हलीवर वन-वे ॲटॅक ड्रोनने हल्ला केल्यानंतर अमेरिकन विमानांनी इराणी क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन स्टोरेज स्थानांवर हल्ला केला.सेंटकॉमने इराणवर व्यावसायिक शिपिंगला लक्ष्य करून युद्धबंदीचे उल्लंघन केल्याचा आरोप केला.“इराणी सैन्याने व्यावसायिक शिपिंग विरुद्ध केलेल्या अवांछित आक्रमकतेने स्पष्टपणे युद्धविरामाचे उल्लंघन केले. शिवाय, इराणच्या धोकादायक वर्तनाने नेव्हिगेशनचे स्वातंत्र्य कमी केले कारण वाणिज्य महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय व्यापार कॉरिडॉरमधून वाढत आहे,” असे निवेदनात म्हटले आहे.कमांडने जोडले आहे की अमेरिकन सैन्याने स्ट्रेट ऑफ होर्मुझमधून व्यावसायिक जहाजांसाठी सुरक्षित मार्गाचे समन्वयन सुरू ठेवेल आणि युद्धविराम करार पूर्णपणे पाळला जाईल याची खात्री करण्यासाठी तैनात राहतील.ट्रम्प यांनी इराणला युद्धबंदीचे उल्लंघन केल्यास परिणाम भोगावे लागतील असा इशारा दिल्यानंतर लगेचच हे हल्ले झाले.व्हाईट हाऊसमध्ये पत्रकारांशी बोलताना इराणला सूडाचा सामना करावा लागेल का, असे विचारले असता ट्रम्प म्हणाले: “तुम्हाला कळेल. त्यांनी काल एक शॉट घेतला हे मला आवडत नाही, प्रत्यक्षात, चार. आम्ही तिघांना पाडले… खूप महागड्या जहाजाने थोडा मार खाल्ला. त्यांनी असे करू नये.”याआधी, ट्रम्प यांनी आरोप केला होता की इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांवर चार ड्रोन गोळीबार केला आणि या घटनेला युद्धविरामाचा भंग असल्याचे म्हटले.ट्रुथ सोशलवरील पोस्टमध्ये ट्रम्प यांनी लिहिले की, एक ड्रोन मालवाहू जहाजाच्या वरच्या डेकला धडकला होता, तर इतर तीन जणांना अमेरिकन सैन्याने अडवले होते. त्यांनी या हल्ल्याचे वर्णन युद्धविराम कराराचे ‘मूर्खपणाचे उल्लंघन’ असे केले.“इराणच्या इस्लामिक प्रजासत्ताकाने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांवर किमान चार वन-वे ॲटॅक ड्रोन उडवले. ड्रोनपैकी एक ड्रोन मोठ्या आणि अत्यंत महागड्या मालवाहू जहाजाच्या वरच्या डेकला धडकला,” ट्रम्प म्हणाले. पूर्ण झाले, परंतु जहाज त्याच्या मार्गावर पुढे जाऊ शकले. आम्ही आणखी तीन ड्रोन पाडले. अर्थात, हे आमच्या युद्धविराम कराराचे मूर्खपणाचे उल्लंघन आहे,” ते पुढे म्हणाले.तसेच वाचा | ‘युद्धबंदी कराराचे मूर्खपणाचे उल्लंघन’: ट्रम्प म्हणाले की इराणने होर्मुझमध्ये मालवाहू जहाजाला धडक दिलीताज्या वाढीमुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या स्थिरतेबद्दल नवीन चिंता निर्माण झाली आहे, जगातील सर्वात महत्वाच्या ऊर्जा कॉरिडॉरपैकी एक आहे ज्यातून जागतिक तेल आणि द्रवीकृत नैसर्गिक वायूचा पुरवठा सुमारे एक पंचमांश होतो.युनायटेड स्टेट्स आणि इराण यांच्यात शत्रुत्व संपवण्याच्या उद्देशाने या महिन्याच्या सुरुवातीला 14-बिंदूंच्या सामंजस्य करारावर (एमओयू) स्वाक्षरी होऊनही हा हल्ला झाला आहे. करारानुसार, तेहरानने 60 दिवसांच्या वाटाघाटी कालावधीत होर्मुझ सामुद्रधुनीतून व्यावसायिक जहाजांचा सुरक्षित मार्ग सुनिश्चित करण्यासाठी आपले “सर्वोत्तम प्रयत्न” वापरण्याचे वचन दिले होते.सामंजस्य कराराने वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात लष्करी घटना टाळण्यासाठी आणि व्यापक शांतता करारावर वाटाघाटी सुरू असताना चुकीच्या गणनाचा धोका कमी करण्यासाठी थेट संप्रेषण चॅनेल देखील स्थापित केले.तथापि, इराणच्या अधिकाऱ्यांनी अलीकडेच असे सांगितले आहे की होर्मुझच्या सामुद्रधुनीचे भविष्यातील व्यवस्थापन तेहरानच्या नियंत्रणाखाली राहील, तर इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने असा आग्रह धरला आहे की जलमार्गातून जाणाऱ्या जहाजांनी इराणने मंजूर केलेल्या मार्गांचे अनुसरण केले पाहिजे. नवीनतम ड्रोन हल्ला आणि त्यानंतरच्या यूएस हल्ल्यांनी नाजूक युद्धविराम आणि चालू असलेल्या राजनैतिक प्रयत्नांवर नवीन अनिश्चितता निर्माण केली आहे.